Yalova’nın çevre sorunlarını birkaç başlıkta toparlayabiliriz:

1.Hava kirliliği:

Yalova merkez için 2025 sonu verilerinde AQI’nin zaman zaman “poor/kötü” seviyeye (örneğin 112) çıktığı, Partikül Madde PM2.5 ve PM10 değerlerinin sınırları aştığı görülüyor. Bu durum özellikle, kışın fosil yakıt kullanımı (kömür, düşük kaliteli yakıtlar), trafik yoğunluğu, liman ve deniz taşımacılığı, sanayi ve küçük ölçekli tesis emisyonları ile ilişkili… Hava kirliliği sağlığı etkiliyor. Astım, KOAH, kalp-damar hastalıkları ve solunum yolu şikâyetlerinde artış riski özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için önemli…

2. Su kirliliği ve içme suyu riski:

Yalova’da bazı bölgelerde içme suyunun kurşun, alüminyum, krom ve arsenik gibi ağır metallerle kirlenmesi şüphesiyle su kesintileri ve uyarılar gündeme gelmiş durumda… Endüstriyel atıklar ve yetersiz arıtma, tarımsal kimyasallar (gübre/pestisit) ve yüzey akışı, eski altyapı sistemleri (borular vs.)bu riski etkiliyor. Sonuçta, içme suyunun güvenilirliği tartışmalı hale geliyor; uzun vadede kanser riski, sinir sistemi hasarı ve organ hasarı gibi ciddi sağlık riskleri doğurabilir.

3. Kıyı ve deniz ekosistemlerinin baskı altında olması:

Yalova kıyıları, Marmara genelindeki sorunlarla benzer şekilde evsel ve endüstriyel atık suları, gemicilik, liman faaliyetleri, kıyı dolgu ve yapılaşma nedeniyle baskı altında… Su kalitesinin bozulması, balık stoklarında azalma, müsilaj riski ve kıyı ekosistemlerinde tahribat yaratabiliyor. Kirli kıyı suları yüzme ve turizm faaliyetlerini olumsuz etkiliyor; ekonomik zarar da doğurabiliyor.

4. Hızlı kentleşme, arazi kullanımı ve tarım alanlarının kaybı:

Yalova’ da görünürde plânsız, baskı altında bir kentleşme var. İstanbul’a yakınlığı, ulaşım imkânları ve yatırım baskısı nedeniyle Yalova’da: Tarım alanları ve ormanlar yer yer konut, sanayi ve turizm projelerine dönüşüyor. Kıyı şeridinde ve jeotermal alanlarda yoğun yapılaşma baskısı oluşuyor.

Yalova, organik tarım ve sürdürülebilir tarımsal üretim için önemli bir potansiyel taşıyor; ancak yanlış arazi kullanımı ve kimyasal girdiler bu potansiyeli zayıflatıyor.

5. Atık yönetimi ve katı atıklar:

Evsel ve sanayi atıkları, depolama sahalarının çevresel etkileri (sızıntı suları, koku, metan emisyonu), geri dönüşüm ve atık ayrıştırma oranlarının yetersizliği, denize ve dere yataklarına kaçak dökümler; özellikle küçük sanayi ve inşaat atıkları, dere ve kıyı ekosistemlerinde kirlilik yaratabiliyor. Sağlık tesisleri ve sanayi kaynaklı tehlikeli atıkların yönetimindeki eksikler, toprak ve suya sızma riski taşıyor.

6. Gürültü ve trafik kaynaklı sorunlar:

Karayolu trafiği: İstanbul–Bursa hattı ve feribot bağlantıları nedeniyle gürültü kirliliği, egzoz emisyonları, şehir içi trafik yoğunluğu çevresel yaşam kalitesini düşürüyor. Yerleşim alanlarına yakın sanayi/lojistik faaliyetleri de hem gürültü hem hava kirliliği açısından sorun oluşturuyor.

7. İklim değişikliği etkileri:

17 yıllık analizde Yalova için iklim değişikliği şiddeti “orta” düzeyde, fakat eğilimde iyileşme olsa da riskler sürüyor. Sıcak hava dalgaları ve ısı adası etkisi (özellikle yoğun yapılaşmış kent bölgesinde), ani yağışlar ve sel/taşkınlar, kıyı erozyonu ve deniz seviyesindeki değişimlerin kıyı alanlarını tehdit etmesi; yağış rejiminin değişmesi, kuraklık dönemleri ve aşırı hava olayları tarımsal üretimi zorlaştırıyor.

8. Ekosistem parçalanması ve biyolojik çeşitlilik kaybı:

Yeni yollar, yerleşimler, turizm tesisleri doğal yaşam alanlarını parçalıyor. Yaban hayatı koridorları zayıflıyor; türler baskı altında kalıyor. Yaylalara açılan yollar, ıslah adı altında betonlaşma, dere yatağı daraltma, Tarım ve sanayi kaynaklı kirlilik sulak alan ekosistemlerine zarar veriyor.

9. Yönetişim ve plânlama ile ilgili sorunlar:

Yalova üzerine yapılan senaryo çalışmalarında, kentin geleceği için farklı “gelişme patikaları” tartışılıyor. Serbest piyasa ağırlıklı, sosyal Avrupa odaklı, içe kapanan veya “işler eskisi gibi” giden senaryolar. Bu çalışmalar, çevre sorunlarının çözümünde de çeşitli risklere işaret ediyor. Kısa vadeli ekonomik çıkarların, uzun vadeli çevresel sürdürülebilirliğin önüne geçmesi; yerel yönetimlerin kapasite ve kaynak yetersizlikleri, katılımcı, çok paydaşlı plânlama pratiklerinin zayıf kalması ön plânda dikkati çeken riskler.

Dikkatimi çeken konuları sade bir vatandaş olarak paylaşmak istedim.

Aydınlık ve esenlik dolu günler dilerim.