Atatürk, Akköylü İbo’yu vurdurtmuştur.

“Kurtuluş Savaşı’nda Yalova” ve “Atatürk’ün Kenti Yalova “ isimli kitaplarımı hazırlarken, şüphesiz pek çok belgeyi inceledim, pek çok kişiyle konuştum. Pek çok kişinin anlattıklarını dinledim. Konu Akköylü İbo olduğu zaman, şimdi yüzlerini bile hatırlamadığım çok kişi, sanki başkasının duymasını istemediği bir ses tonuyla, Atatürk’ün İbo’yu vurdurttuğunu söyledi.

- Nereden biliyorsunuz? Ya da, buna sebep ne? diye sorduğumda, mantıklı tek cevap alamadım.

Bizim insanımız genelde, tam anlamadığı ve bilmediği konularda bile kendinden son derece emin konuşma yönünde programlanmış gibidir.

Kurtuluş Savaşı sırasında, Yalova civarında geçen olayları, pek çok kişiden daha iyi bildiğimi zannediyorum. Hatta, açıklamak istemediğim, pek çok konuyu da, benden başka kimsenin bildiğini zannetmiyorum.

Atatürk’ün, Akköylü İbo ile ne alıp- veremediği olabilir ki ?

Yok da zaten...

Olayları abartmak ve her olayın arkasında bir sır perdesi olduğu vehmine kapılmak, anlamsız ve abartılı bir çaba... Bunlara gerek yok.

Akköylü İbo’nun öldürülüş haberi, 2 Kanunuevvel( Aralık) 1929 tarihli Milliyet Gazetesi’nde özetle şöyle verilmiş, isteyen gazeteyi bulur ve haberin tamamını okur :

“...1 Kanunuevvel (Aralık) 1929 günü, Laz İbo, Yalova’da bir meçhul şahsın kurşunuyla öldürülmüştür. Katil firar etmiştir. Kim olduğu henüz anlaşılamamıştır.

İbo’yu öldüren meçhul kurşunun, şahsi bir husumetten ileri gelmiş bulunması muhtemeldir.”

İbo’nun öldürülüşünü, torunu rahmetli Hamdi Özkan, “Geçmişle Hesaplaşma” adını verdiği kitabında, bakın nasıl anlatıyor:

“...1929 yılı içinde, Akköy’den, iş gereği İstanbul’a inen dedem, gerekli temaslarını yaptıktan sonra, Şirketi Hayriye gemilerinden biriyle Yalova’ya dönmüş.

Bilet mahallinde biletini verdikten sonra, bugün Atatürk heykelinin ( günümüzde yeri çiçek parkı olan eski anıtın bulunduğu yer) bulunduğu yere doğru yürümeye başlamış. O yıllarda, meydanda Hükümet Konağı bulunuyordu. Dedem oraya yaklaşırken, aniden bir silâh patlamış. Dedem sendeleyip Hükümet Konağı’nın hemen duvarı dibine yığılmış. Belinden tabancasını doğrultmaya çalışırken, üç isabet daha alarak hayatını kaybetmiş.

Dedemin öldürülmesiyle ilgili çeşitli söylentiler çıkarıldı. Nitekim, Çınarcık’ta görevli bir öğretmen, bana olan husumeti sebebiyle, mahalli bir gazetede, İbo’nun Atatürk’ün emri ile Yalova meydanında öldürüldüğünü yazmaktan çekinmedi.

Birbirini tutmayan rivayetlerin gerçek olduğuna inanmanın doğru olmayacağını söylemeye gerek yok.

Konuyu çeşitli kimselerle görüştüm.

Şu hükmü ortaya koymak isterim. İbo öldürülmüştür. Kim vurduya gitmiştir. Hükümet katili bulamamıştır. Bundan mahalli idarecilerin haberi vardır. Ancak bu cinayet, yukarının emri ile işlenmemiştir. Üst düzeydekilerin, İbo’nun öldürülmesini isteyecek çapta küçük kimseler olabilecekleri kimsenin aklına gelmez. Böyle bir ifade düpedüz haksızlıktır, büyük bir hatadır.”

Rahmetli Hamdi Özkan ile bu konuyu sağlığında uzun uzun konuşmuştuk, kendisini rahmetle anıyorum.

Konuya ilgi duyanlara, kulaktan duyulan ve gerçek olmayan şahsi yargılara inanmak yerine, rahmetli Hamdi Özkan’ın kaleme aldığı “Geçmişle Hesaplaşma” ve benim “Kurtuluş Savaşı’nda Yalova” isimli kitabımı okumalarını öneririm

Termal Atatürk Köşkü, 1928 yılında, Deniz Yolları İdaresi tarafından yaptırılmıştır.

Termal’deki Atatürk Köşkü’nün 1930 yılında yapıldığını belirtmiştim. “Atatürk’ün Kenti Yalova” isimli kitabımda, köşkün yapılışındaki ayrıntıları ve köşk için nereden ve nasıl eşya temin edildiği gibi konuları da bulabilirsiniz. Bu bölümde, özellikle Deniz Yolları tanımı üzerinde duracağım.

Atatürk, 1929 yılında Yalova’ya geldiğinde, Deniz Yolları İdaresi henüz kurulmamıştı; Seyrisefain İdaresi vardı. 1 Temmuz 1933’te, Seyrisefain İdaresi kapatıldı. Bu idarenin yerine üç bağımsız işletme kuruldu. Denizcilik İşletmeleri Müdürlüğü, Havuz ve Fabrikalar Müdürlüğü, Marmara dahilinde İstanbul ve civar sayfiyeler arasında deniz ulaşımını sağlayan AKAY İşletmesi...(AKAY sözcüğü: Adalar, Kadıköy, Anadolu yakası ve Yalova iskelelerinin baş harflerinden oluşan akronimdir.)

Yine ayrıntıya girmiyorum.

Kısacası, Termal’deki Atatürk Köşkü , İstanbul Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 1930’da yapıldığında, Deniz Yolları İşletmesi henüz yoktu. (DEVAMI VAR)