İşte Yalova’da 2005 Yılı Yatırımları

Devlet Planlama Teşkilatı 2005 yılı yatırım programının illere göre dağılımını gösteren raporunu yayınladı. Buna göre, bu yıl Yalova için öngörülen yatırım miktarı toplam, 55 trilyon 647  milyar. CHP Yalova Milletvekili  Muharrem İnce konuya ilişkin hazırladığı raporda çarpıcı açıklamalarda yer alıyor.

İnce’nin yayınladığı rapor şöyle:  2004 yılında bu rakam 13 trilyon 590 milyardı. Görülüyor ki bu yıl Yalova’ya yapılacak yatırımlara ayrılan kaynak 4 kat artmış gözüküyor. Bu gelişmede İMF’nin yatırımlara kaynak aktarmaya izin vermesinin önemli rolü bulunuyor. Örneğin 2003 yılında İMF direktifi ile yatırımlara kaynak aktarılmasında önemli kısıtlamalar yapılmıştı ve o yıl Yalova’ya yatırımlar için ayrılan kaynakta azalma olmuştu. Programın makro göstergelerine bakıldığında bütün illere yapılan yatırımlarda önemli artışlar görülmektedir. Bunun nedeni yukarıda da belirttiğim üzere bu yıl İMF’nin yatırımlara kaynak kullanımına izin vermesidir.

Program Türkiye için 19 katrilyon 899 trilyon 447 milyar kaynak öngörüyor. Yalova için bu kaynağın %2,7’si ayrılmış bulunuyor. Yalova’nın nüfus ve coğrafya büyüklüğüne benzeyen illerle karşılaştırıldığında bu artış görülür. Örneğin Karaman’ı ele alalım. Geçen yıl bu ilimize aktarılan yatırım kaynağı 63 trilyon 352 milyar iken bu yıl 316 trilyon 065 milyara çıkmış. Siirt, 4 trilyon 738 milyardan 36 trilyon 384 milyara çıkmıştır.
Aynı ölçekteki diğer bazı illerde ise 2003 ve 2004 yılları yatırımlarında önemli bir kısıtlama yapılmadığı görülmektedir. Bu nedenle Yalova’daki artış geride bırakılan iki yılda yapılmayan yatırımların revize edilmesinin soncunda ortaya çıkmıştır. Bu durumu projeler bazında ele aldığımızda rahatlıkla görebiliriz. Çünkü Yalova için yeni bir yatırım projesi söz konusu değildir. Büyük çoğunluğu, 2000 yılı ve öncesinde başlayan projelerdir.
Yalova’ya yapılan yatırımlarda sektörel bazda ağırlık ulaştırmadadır. Bu alanda Karayolları yapımı büyük yekün tutmaktadır. Sağlık ve enerji alanında hiç yatırım yapılmaması dikkat çekicidir.

Yalova’ya yapılan yatırımların dikkat çeken bir yönü ise bu yatırımların doğrudan istihdam alanı açacak yatırımlar olmamasıdır. Örneğin istihdam yaratacak sektör olarak İmalat sanayi ile ilgili hiçbir yatırım bulunmamaktadır. Kaynak aktarılan yatırımların çoğunluğu altyapı (yol, kanalizasyon) ve kamu binalarıdır.

YATIRIMLARIN BAKANLIKLARA GÖRE DAĞILIMI

BAYINDIRLIK BAKANLIĞI
Yatırım programında en çok kaynak aktarılan alanın bu bakanlığa bağlı birimler olduğu görülmektedir. Özellikle Hükümetin duble yol yapım projesi nedeniyle kara yollarına önemli oranda kaynak aktarımında bulunmaktadır.
İlk sırada Yalova-Topçular-Altınova yolu var. Projenin başlangıç tarihi 1996. Bitiş tarihi 2006 yılı olarak öngörülmüş. Projenin toplam tutarı 79000 YTL. Bugüne kadar bu yol için 23 000 YTL harcanmış. Bu yıl 10000YTL harcanacak.
İkinci sırada Gölcük-Altınova yolu var. Projenin başlangıç tarihi 2004. Bitiş tarihi 2007. Proje tutarı 31000 YTL. Geçen yıl herhangi bir harcama yapılmamış. Bu yıl 8000 YTL’lik bir yatırım harcaması yapılacak.

Aslında Yalova’nın iki yol projesi daha bulunuyor. Yalova-Bursa yolu ile Yalova-Çınarcık-Armutlu yolu. Bakanlar kurulunun yatırım programı kararında bu projeler içinde 4 trilyon 400 milyarlık bir kaynak öngörülmüştü. Bu projeler için yapılacak yatırım il programının içinde yer almıyor. Muhtelif yatırımlar başlığı altında sıralanmış. Yalova- Çınarcık- Armutlu yolu projesinin başlangıç yılı (biraz şaşırın) 1977. Bitiş tarihi 2006. Projenin toplam tutarı 37000 YTL. Bugüne kadar harcanan miktar 17000 YTL. Bu yıl öngörülen yatırım miktarı 1300 YTL idi. Yine Kocaeli-Yalova-Bursa arasındaki Anadolu otoyolu onarım çalışmaları için de 6 Trilyon 740 milyarlık bir kaynak aktarılmıştır. Programda yer alamamakla birlikte Bakanlıktan istediğim ve 30 Haziran 2005 tarihinde Bakan Faruk Özak imzasıyla tarafıma gönderilen Bakanlığın Yalova’ya yatırımlarıyla ilgili bilgi notunda bu yol üzerinde yapılacak olan Yalakdere mevkiindeki köprü içinde 400 bin YTL bir kaynak konmuştur.

İlimizde iller bankasının finanse ettiği 14 adet kanalizasyon projesi bulunmaktadır. Bu projelerin yer aldığı yerleşim yerlerinin isimleri şöyledir: Altınova, Kaytazdere, Subaşı, Tavşanlı, Esenköy, Armutlu, Çınarcık, Termal, Kadıköy, Merkez, Taşköprü, Teşvikiye, Kocadere. Bu yerleşim yerlerinde uzun zamandır devam eden bu proje için 20 445 000 YTL bir kaynak ayrımı yapılmıştır. Bu kaynağın önemli, dış kaynak yani dışarından alınan kredi oluşturmaktadır. 13 598 000YTL kredi bu projeler için ayrılmıştır. Bu yerleşim yerleri içinde en çok ödeneği  Esenköy kullanacak (614000 YTL), ikinci sırada Çiftlikköy (3218 000, üçüncü sırada ise Kaytazdere (2447000)bulunuyor.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Biliyorsunuz Yalova bir eğitim kenti. Bu alandaki başarısıyla gurur duyuyoruz. Milli eğitim Bakanlığının tarafıma gönderdiği bilgi notunda  eğitim sektöründe gelişmişlik başarı sıralamasında Yalova 81 il arasında 4. sırada yer almaktadır. Bu değerlendirme yapılırken ilin okur-yazar oranı, okur-yazar kadın oranının toplam nüfusa oranı, okullaşma oranı, 22 yaş üzeri nüfus içinde üniversite bitirenlerin oranı dikkate alınmaktadır. Ancak eğitimle ilgili kamu yatırımının çok önemsenecek bir rakam olmadığını söylemeliyiz. Programda toplam 2 trilyon 641 milyarlık bir kaynak ayrılmış bulunuyor.

Bu kaynağın kullanılacağı üç önemli proje yer alıyor. Biri Yalova-Termal’de 120 öğrenci kapasiteli öğrenci pansiyonu. Geçen yıl bu pansiyon için 442 000 YTL harcanmıştı. Bu yıl ise 1179 000 YTL harcanacak. Projenin toplam tutarı ise 1621000 YTL. Bu proje de bu yıl bitecek projeler arasında yer alıyor.
İkinci proje ise bu yıl proje olarak programa alınan ek derslik yapımı. Yalova’da sınıf mevcutu 30 alındığında 25 dersliğe ihtiyaç duyulmaktadır. Proje tutarı 197 000 YTL.
Üçüncü proje ise İl Milli Eğitim Müdürlüğü hizmet binası. Projenin başlangıç yılı 2001 yılı. 2007 yılında bitirilmesi öngörülmüş. Ancak geçmiş yıllarda bu proje için kaynak aktarılmamış. Projenin toplam tutarı  1320 YTL. Bu yıl ise sadece 160 000 YTL’lik kaynak aktarılacak.

Tarafıma gönderilen bilgi notunda bu yıl 29 ilköğretim okuluna 366.895 dolarlık yazılım alımı ile Yatılı İlköğretim okulu için 200.000 dolarlık inşaat onarımının planlandığı belirtilmektedir.

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Tarafıma 22.06. 2005 tarihinde Bakan Abdülkadir Aksu imzasıyla gönderilen bilgi notuna göre Jandarma Genel Komutanlığınca bölgedeki araç, silah ve diğer malzemelerin bakımı için 162.800 YTL, Altınova İlçe Jandarma Komutanlığı hizmet binası için 925.000 YTL, İl Jandarma Komutanlığı Hizmet binası inşaatı için 1.445.000 YTL, Termal İlçe Jandarma Komutanlığı hizmet binası için 241.000 YTL, Armutlu İlçe jandarma Komutanlığı hizmet binası için 140.000 YTL ödenek ayrılmıştır.

ULAŞTIRMA BAKANLIĞI
Bu sektördeki yatırım en önemli yatırım Yalova Yat Limanı. Proje tutarı 17 113  000 YTL. Geçen yıl bu proje için 11 913 000 YTL harcama yapılmış. Bu yıl ise 5200 000 YTL harcama yapılacak. 17 Mayıs 2005 tarihinde Bakan Binali Yıldırım’ın isteğim üzerine tarafıma gönderdiği bilgi notunda limanın %79 oranında tamamlandığı belirtilmekte. Buna göre bu yıl bu sektördeki yatırımlar tamamlanmış olacak. Bu projenin başlangıç tarihi 1995, bitiriş tarihi olarak ise 2005 yılı öngörülmüş.

Yine tarafıma gönderilen bilgi notuna göre, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) Radar Sistemlerinin Geliştirilmesi Ve Modernizsazyonu Projesi dahilinde radar binası ve tesisi için 600.000 YTl geçen yıl harcanmıştır. Bu yıl ise 325.000 YTL harcama yapılması öngörülmüştür.

Bilindiği üzere ilimizde 6 PTT Merkezi ve 1 PTT şubesi bulunmaktadır. Bu merkezlerde Bilgi İşlem Sistemleri için 2 000 YTL, idame ve yenileme için yine 2000 YTL, toplam 4 YTL’lik bir ödenek konmuştur.
Türk Telekom tarafından ise Telefon, Erişim, Bilişim, Enerji ve Klima, İletim sistemleri ile Telekom binaları için tahmini 3.500.000 YTL bir ödenek ayrılmıştır.

SAĞLIK BAKANLIĞI
Sağlık sektörüne gelince. Yalova’ya bu yıl bu alanda bir yatırım yapılmayacak. Yalova Devlet Hastanesi(200 yataklı)  için 39000 YTL’lik bir proje var. Üstelik bu projenin kaynağının 37 187 YTL’lik kısmı dış kaynaklı kredi yoluyla sağlanacağı öngörülmüş. Ne var ki bu proje için bugüne kadar herhangi bir harcama yapılmadı. Anlaşılan sözkonusu dış kredi bulunamadı. Bu yıl ise 10 YTL’lik bir kaynak aktarımı sözkonusu. Bu göstermelik kaynak, projenin gelecek yıllarda ele alınacağını gösteriyor! Projenin başlangıç tarihi 2000 yılı. Projenin bitirileceği tarih olarak da 2007 yılı öngörülmüş. Geride bırakılan 5 yılda bir kuruş harcama yapılmamış.

TARIM BAKANLIĞI
DPT İllere Göre Yatırımların dağılımında Tarım Bakanlığının ilimizdeki yatırımlarına ilişin bir bilgi bulunmamakla birlikte  Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürü Dr. Hüseyin Velioğlu’nun tarafıma gönderdiği bilgi notunda ilimizde 284 000 YTL’lik bir yatırım öngörülmektedir. Yine Müsteşar Doç.Dr. Hasan Ekiz’in isteğim üzerine 16 Mayıs 2005 tarihinde tarafıma  gönderdiği bilgi notunda bu kaynağın ilçelere dağılımı da yer almaktadır. Buna göre 141.250 YTL merkez ilçede kullanılacak. Altınova için 2950 YTL, Armutlu için 1900, Çınarcık için 2100, Çiftlikköy için 2300 YTL ödenek ayrılmıştır. Atatürk Bahçe kültürleri Araştırma Enstitüsü için ise 297.000 YTL bir ödenek ayrımı yapılmıştır.

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI
Bakan Osman Pepe’nin tarafıma 16.05.2005 tarihinde gönderdiği bilgi notunda Yalova için toplam 736 100 YTL bir ödenek ayrıldığı belirtilmiştir. Ayrılan bu miktarın 20 500YTL kısmı Ağaçlandırma da kullanılacak. 715 600 YTL’lik kısmı ise yeni orman yolu yapımı, onarımı gibi alanlarda kullanılacak.

ÇALIŞMA BAKANLIĞI
SSK binası için 1 000 000 YTL ödenek ayrıldığını Sayın Bakan Murat Başeskioğlu tarafıma gönderdiği özel bilgi notunda belirtmektedir. SSK hizmet binası projesi başlangıç tarihi 1989. Önümüzdeki yıl ise bitirilmesi öngörülmekte. Projenin tutarı 3 000 000 YTL. Geride bırakılan 16 yılda bu proje için kaynak tahsisi yapılmamıştır.

Türkiye İş Kurumu, Yalova Belediyesi’nden 20 milyara satın aldığı ve  236.905.2002. 183 TL harcayarak hizmete soktuğu hizmet binası için 10 000YTL bir kaynak ayrılmıştır. Bu kaynağın kullanımı ile de bu proje tamamlanmış olacak.

DİĞER BAKANLIK VE KURULUŞLAR
Diğer kamu kuruluşlarının ilimize doğrudan yatırımları bulunmuyor. Ancak kendi binalarının bakım ve onarımlarına ayırdıkları para sözkonusu. Örneğin Adalet Bakanı tarafıma gönderdiği  17 Mayıs 2005 tarihli yazıda “genel bütçe ve personel giderleri dışında bir yatırım planlanmamıştır” demektedir. Ancak DPT yatırım programında ise Cezaevi için 4 085 000 YTL bir kaynak tahsisi yapmıştır.
Maliye Bakanlığı, Bütçe ve Mali Kontrol genel Müdürü Dr.Hasan Gül 14.06.2005 tarihli tarafıma gönderdiği bilgi notunda “Marmara depremine binaen 2005 yatırm programında Altınova, Armutlu ve Çınarcık Hükümet konaklarının yapım ve onarımı için 1000 YTL’den 3000 YTL bir iz ödenek tahsisi” yapıldığını belirtmiştir.

Enerji Bakanı tarafıma gönderdiği bilgi notunda ilimize her hangi bir yatırımın planlanmadığını belirtmiştir
Sanayi Ticaret Bakanı  Sayın Ali Çoşkun’nun 24 Mayıs 2005 tarihli tarafıma gönderdikleri bilgi notunda bu bakanlığa bağlı kuruluşların projelere ayırdığı miktarlar şöyledir:
Yalova Çiçekçilik  OSB (300 Hektar) 348.740 YTL.
Yalova Konfeksiyoncular KSS (30 işyeri ve altyapı için) 448.380 YTL

Sayın Bakanın verdiği bilgiler arasında ilimizle ilgili bu yıl “Yatırım Ortamı Ve Yapılacak Yatırımlar Araştırması” yapılacak . Yalova için aynı bakanlık tarafından geçmişte de böyle bir araştırma yapıldığını hatırlatayım.
Geçen yıl KOSGEB tarafından  54 işletmeye 126.706.203.319 Tl destek verilmiştir. Bakan bu desteğin devam edeceğini belirtmektedir. Birde ilimizde bu yıl Sümer Halıcılık AŞ Genel Müdürlüğü tarafından halıcılık faaliyetinin başlatılacağını söylemektedir.

SONUÇ
Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. Yalova 2005 yılında da bir sıçrama yapamayacaktır. Genellikle Bürokrasinin ve doğal iktidarın Yalova’ya bakışı Yalova’nın gelişmiş bir olduğu şeklindedir. Onlara göre Yalova Türkiye’nin gelişmişlik sıralamasında 8. sıradadır. Bu nedenle, istihdama yönelik yatırım projeleri öngörülmemektedir. Öngörülen ve desteklenen projeler ise daha çok tarım arazileri ile kıyı yağmasına açık projelerdir. Halbuki bizim istediğimiz Turizm ve Eğitim ve Tarım yatırımlarıdır. Yalova için bu sektörlerde proje ortaya konmalı ve kamu kaynağı aktarılmalıdır. Bu alanda en çok dile getirdiğimiz Yalova da bir kamu üniversitesinin kurulmasıdır.